ÇEŞİTLİ KANUNLARDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN
Kanun No: 4778
Kabul Tarihi : 2.1.2003
Resmi Gazete: 11.01.2003 - 24990
MADDE 1. - 1.3.1926 tarihli ve 765
sayılı Türk Ceza Kanununun 245 inci maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
243 üncü madde ile bu maddede yazılı suçlardan
dolayı verilen cezalar, para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilemez
ve ertelenemez.
MADDE 2.- 4.4.1929 tarihli ve 1412
sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 316 ncı maddesine aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen
tebliğname taraflara ilgili dairece tebliğ olunur.
MADDE 3. – 5.6.1935 tarihli ve
2762 sayılı Vakıflar Kanununun 1 inci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Cemaat vakıfları, vakfiyeleri olup olmadığına
bakılmaksızın, Vakıflar Genel Müdürlüğünün izniyle dinî, hayrî,
sosyal, eğitsel, sıhhî ve kültürel alanlardaki ihtiyaçlarını karşılamak
üzere taşınmaz mal edinebilirler ve taşınmaz malları üzerinde
tasarrufta bulunabilirler.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar Vakıflar Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlıkça
çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
MADDE 4. – 15.7.1950 tarihli ve
5680 sayılı Basın Kanununun 15 inci maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
Mevkute sahibi, mesul müdür ve yazı
sahibi haber kaynaklarını açıklamaya zorlanamaz.
MADDE 5. – 1.7.1964 tarihli ve 488
sayılı Damga Vergisi Kanununa aşağıdaki madde eklenmiştir.
EK MADDE 1. - Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi kararlarına dayanılarak yapılacak ödemeler ile dostane çözüm
bağlamında yapılacak ödemelere ilişkin olarak düzenlenecek kâğıtlar
damga vergisinden istisnadır.
MADDE 6. - 22.4.1983 tarihli ve 2820
sayılı Siyasî Partiler Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Siyasî partiler, partiye üye olma yeterliğine
sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından kurulur.
MADDE 7. - Siyasî Partiler
Kanununun 11 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2), (3) ve
(5) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
2. Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma,
dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı
dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara
fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından
biriyle mahkûm olanlar,
3. Taksirli suçlar hariç beş yıl ağır
hapis veya beş yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar,
5. Terör eyleminden mahkûm olanlar,
MADDE 8. - Siyasi Partiler
Kanununun 66 ncı maddesinin ikinci fıkrasında geçen “ikimilyar
liradan fazla kıymette aynî veya nakdî bağışta bulunması”
ibaresinden sonra gelmek üzere “veya yayınları kullandırması”
ibaresi eklenmiştir.
MADDE 9. - Siyasî Partiler
Kanununun 98 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle
eklenmiştir.
Siyasî partilerin kapatılması davalarında
kapatılmaya karar verilebilmesi için beşte üç oy çokluğu şarttır.
MADDE 10. - Siyasî Partiler
Kanununun 100 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Anayasada yazılı nedenlerle Cumhuriyet Başsavcılığı
tarafından bir siyasî partinin kapatılması davasının açılması;
a) Re’sen,
b) Bakanlar Kurulu kararı üzerine Adalet Bakanının istemiyle,
c) Bir siyasî partinin istemi üzerine,
Olur.
MADDE 11. - Siyasî Partiler
Kanununun 102 nci maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında geçen
“kapatılması ya da” ibareleri madde metninden çıkarılmış ve
maddenin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
Siyasî parti, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının
bu istemlerine karşı Anayasa Mahkemesine itiraz edebilir.
MADDE 12. - Siyasî Partiler
Kanununun 104 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Anayasa Mahkemesi, söz konusu hükümlere
aykırılık görürse bu aykırılığın giderilmesi için ilgili siyasî
parti hakkında ihtar kararı verir. Bu yazının tebliği tarihinden
itibaren altı ay içinde aykırılık giderilmediği takdirde, Cumhuriyet
Başsavcılığı o siyasî partinin Devlet yardımından kısmen veya
tamamen yoksun bırakılması için Anayasa Mahkemesine re’sen dava açabilir.
MADDE 13. - Siyasî Partiler
Kanununun 111 inci maddesine (c) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
(d) bendi eklenmiştir.
d) 104 üncü maddeye göre verilen ihtar
kararının gereğini yerine getirmeyerek partiyi Devlet yardımından kısmen
veya tamamen yoksun bırakan sorumlular ile Devlet yardımından
faydalanmayan siyasî partilerin sorumluları hakkında üç aydan altı
aya kadar hafif hapis cezası,
MADDE 14. - 10.6.1983 tarihli ve
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 7 nci maddesine aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
Yukarıda yazılı haller dışında, bir
ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin
kalmaması halinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk
Pazar günü o seçim çevresinde ara seçim yapılır.
MADDE 15. - 10.6.1983 tarihli ve
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinin (f)
bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
1. Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma,
dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı
dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara
fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından
biriyle mahkûm olanlar,
3. Terör eylemlerinden mahkûm olanlar,
MADDE 16. - Milletvekili Seçimi
Kanununun 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “altmışıncı
günü” ibaresi “doksanıncı günü” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 17. - 6.10.1983 tarihli ve
2908 sayılı Dernekler Kanununun 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 5. - Anayasada belirtilen
Cumhuriyetin temel nitelikleri ile 174 üncü maddesinde belirtilen inkılâp
kanunlarının korunması hükümlerine, millî güvenliğe ve kamu düzenine,
genel sağlık ve genel ahlâka aykırı olarak; Türkiye Cumhuriyetinde
ırk, din, mezhep ve bölge farklılığı veya bunlara dayanarak azınlık
yaratmak ve Türkiye Cumhuriyetinin üniter Devlet yapısını bozmak;
Atatürk’ün kişiliğini, ilkelerini, çalışmalarını veya anılarını
kötülemek veya küçük düşürmek ya da başkalarının hürriyetlerini
kısıtlamak amacıyla, dernek kurulamaz.
MADDE 18. - Dernekler Kanununun 6 ncı
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Dernekler, Türkiye Cumhuriyetinin resmî
kurumlarıyla yazışmalarında Türkçe kullanırlar.
MADDE 19. - Dernekler Kanununun 16
ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Fiil ehliyetine sahip gerçek ve tüzel kişiler
derneklere üye olabilirler.
MADDE 20. - Dernekler Kanununun 18
inci maddesinin beşinci fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
Tüzel kişinin üye olması hâlinde, yönetim
kurulu başkanı veya temsille görevlendireceği kişi oy kullanır. Bu
kişinin başkanlık veya temsil görevi sona erdiğinde, tüzel kişi adına
oy kullanacak kimse yeniden belirlenir.
MADDE 21.- Dernekler Kanununun 44 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 44.- Dernekler tarafından yapılan
bildiri, beyanname ve benzeri yayınlar, Anayasada belirtilen Cumhuriyetin
temel niteliklerine ve 174 üncü maddede sıralanan inkılâp kanunlarının
korunması hükümlerine aykırı; Devletin iç ve dış güvenliğini, ülkesi
ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozucu mahiyette veya suç işlemeye,
ayaklanmaya, isyana teşvik edici bir nitelik taşıdığı veya Devletin
gizli belgelerini açıklamak, Atatürk’ün kişiliğini, ilkelerini ve
çalışmalarını küçük düşürmek ve kötülemek veya başkalarının
şöhret ve haklarına, özel ve aile hayatlarına tecavüz etmek amacına
yönelik bulunduğu takdirde, mahallin en büyük mülkî amirinin emriyle
toplattırılabilir. Mahallin en büyük mülkî amiri bu kararını
yirmidört saat içinde asliye ceza hakimliğine bildirir. Hâkim, mülkî
amirin bu kararını en geç kırksekiz saat içinde inceleyip karara bağlar.
Bu süre içinde bir karar verilememesi halinde, mahalli mülkî amirin
kararı hükümsüz sayılır.
Yukarıdaki hüküm siyasi partiler hakkında
uygulanmaz.
MADDE 22.- 18.1.1984 tarihli ve 2972
sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar
Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Milletvekili Seçimi Kanununun 7 nci
maddesinin son fıkrası gereğince yapılan seçimler hariç,
milletvekili genel veya ara seçiminden önceki veya sonraki bir yıl içinde
yapılması gereken mahalli idareler organlarına veya bu organların üyeliklerine
ilişkin genel veya ara seçimler, milletvekili genel veya ara seçimleri
ile birleştirilir.
MADDE 23. - 1.11.1984 tarihli ve
3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 1 inci
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 1. - Bu Kanunun amacı, Türk vatandaşlarının
ve Türkiye’de ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile
ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisine
ve yetkili makamlara yazı ile başvurma haklarının kullanılma biçimini
düzenlemektir.
MADDE 24. - Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanunun 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 2. - Bu Kanun, Türk vatandaşları
ve Türkiye’de ikamet eden yabancılar tarafından Türkiye Büyük
Millet Meclisi ile idarî makamlara yapılan dilek ve şikâyetler hakkındaki
başvuruları kapsar.
MADDE 25. - Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
Türkiye’de ikamet eden yabancılar karşılıklılık
esası gözetilmek ve dilekçelerinin Türkçe yazılması kaydıyla bu
haktan yararlanabilirler.
MADDE 26. - Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 4. - Türkiye Büyük Millet
Meclisine veya yetkili makamlara verilen veya gönderilen dilekçelerde,
dilekçe sahibinin adı-soyadı ve imzası ile iş veya ikametgâh
adresinin bulunması gerekir.
MADDE 27. - Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanunun 7 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 7. - Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de
ikamet eden yabancıların kendileri ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri
konusunda yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucu veya yapılmakta
olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahiplerine en geç otuz gün içinde
gerekçeli olarak cevap verilir. İşlem safahatının duyurulması
halinde alınan sonuç ayrıca bildirilir.
MADDE 28. - Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 8. - Türkiye Büyük Millet
Meclisine gönderilen dilekçelerin, Dilekçe Komisyonunda incelenmesi ve
karara bağlanması altmış gün içinde sonuçlandırılır. İlgili
kamu kurum veya kuruluşları Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe
Komisyonunca gönderilen dilekçeleri otuz gün içinde cevaplandırır.
İnceleme ve karara bağlamanın esas ve usulleri Türkiye Büyük Millet
Meclisi İçtüzüğünde gösterilir.
MADDE 29. - 5.12.1990 tarihli ve
3686 sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanununun 7 nci
maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Komisyon, başvuruların sonucu veya yapılmakta
olan işlem hakkında başvuru sahibine en geç altmış gün içinde
bilgi verir.
MADDE 30. - 22.11.1990 tarihli ve
3682 sayılı Adlî Sicil Kanununun 5 inci maddesinin kenar başlığı
“Adlî sicil bilgilerini verebilecek merciler ve küçükler hakkında
uygulanacak esaslar” şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
Onsekiz yaşından küçükler hakkında
adlî sicile geçirilen bilgiler; ancak, soruşturma ve kovuşturma konusu
olan işler sebebiyle Cumhuriyet savcıları ve mahkemelerce veya Türkiye
Büyük Millet Meclisi üyeliği seçimleri ile ilgili olarak yetkili seçim
kurullarınca istendiği takdirde verilir. Bu bilgiler başka herhangi bir
iş ve konu için kullanılamaz.
MADDE 31. - Adlî Sicil Kanununun 8
inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 8. - Cezanın çekildiği veya
ortadan kalktığı veya düştüğü tarihten itibaren;
a) Kabahatten mahkûmiyet halinde, diğer
bir cürüm veya kabahatten dolayı bir yıl içinde,
b) Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma ve
dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile beş yıldan fazla ağır
hapis ve hapis cezasına mahkûmiyetler on yıl içinde,
c) Beş yıl veya daha az ağır hapis veya
hapis veya ağır para cezasına mahkûmiyet halinde diğer bir cürümden
dolayı beş yıl içinde,
d) (b) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin;
suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler
hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde,
e) (c) bendindeki suçlara mahkûmiyetlerin
suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler
hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı iki yıl içinde,
Evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya
veya daha ağır bir cezaya mahkûm olunmadığı takdirde ilgilinin,
Cumhuriyet savcısının veya Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik
Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya
talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince duruşma yapılmaksızın
adlî sicildeki kaydın çıkartılmasına karar verilir. Ertelenmiş olan
hükmün esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde ise, bu tarih esas
alınır. Bu kararların bir örneği Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve
İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilir.
Kanunlarda yapılacak değişiklikler
sonucu suç olmaktan çıkarılan veya idarî nitelikte cezaya dönüştürülen
suçlarla ilgili bilgiler Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik
Genel Müdürlüğünce re’sen adlî sicil kayıtlarından çıkartılır.
MADDE 32. - 15.12.1990 tarihli ve
430 sayılı Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ve Olağanüstü Halin
Devamı Süresince Alınacak İlâve Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinin birinci paragrafı aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Hükümlü veya tutuklular, olağanüstü
hal ilânına neden olan suçların soruşturulmasında ifade alma, yer gösterme,
yüzleştirme, teşhis ve tıbbi muayene için Olağanüstü Hal Bölge
Valisinin teklifi üzerine, yetkili Cumhuriyet Başsavcısının talebi ve
hâkimin kararı ile, her defasında dört günü geçmemek üzere
ceza infaz kurumu veya tutukevinden alınabilir.
Bu süre hükümlülük veya tutuklulukta geçmiş sayılır.
Hâkim, her defasında karar vermeden önce hükümlü veya tutukluyu
dinler. Hükümlü veya tutuklu ceza infaz kurumu veya tutukevinden alındıktan
sonra da yasal konumunun gerektirdiği haklardan yararlanır. Ceza infaz
kurumu veya tutukevinden ayrılış ve dönüşlerinde hükümlü veya
tutuklunun sağlık durumu doktor raporu ile tespit edilir.
MADDE 33. - 2.12.1999 tarihli ve
4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında
Kanunun 2 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
765 sayılı Türk Ceza Kanununun 243 ve
245 inci maddeleri ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun
154 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında açılacak soruşturma
ve kovuşturmalarda bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
MADDE 34. - 22.11.2001 tarihli ve
4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 91 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Madde 91. - Dernekler, tüzüklerinde gösterilen
amaçları gerçekleştirmek üzere uluslararası faaliyette ve işbirliğinde
bulunabilirler, yurt dışında şube açabilirler ve yurt dışında
kurulmuş dernek veya kuruluşlara üye olarak katılabilirler.
MADDE 35. - Türk Medenî Kanununun
92 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 92. - Yabancı dernekler, uluslararası
alanda işbirliği yapılmasında yarar görülen hallerde ve karşılıklı
olmak koşuluyla Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak
suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye’de faaliyette ve
işbirliğinde bulunabilirler, şube açabilirler, üst kuruluşlar
kurabilir ve kurulmuş üst kuruluşlara katılabilirler.
MADDE 36. - Bu Kanunla değiştirilen
Türk Medenî Kanununun 92 nci maddesi hükmü, dernek ve vakıf dışındaki
diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar hakkında da uygulanır.
MADDE 37. - 7.11.1979 tarihli ve
2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanunun 34 üncü maddesi, 16.6.1983 tarihli ve 2845
sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrası, 6.10.1983
tarihli ve 2908 sayılı Dernekler Kanununun 11 ve 12 nci maddeleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
MADDE 38. - Bu Kanun yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 39. - Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
|