Kurdish Library

Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Partisi (PADEK)

KÜRDİSTAN ÖZGÜRLÜK ve DEMOKRASİ PARTİSİ (PADEK)

Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Partisi Programı

Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Partisi (PADEK), geniş emekçi sınıf ve tabakaların çıkarlarını savunan; güncel ve temel politik istem ve dönüşümler için mücadele eden; ulusal ve toplumsal kurtuluşu, özgürlük ve demokrasiyi amaçlayan sol ve sosyalist bir partidir.

PADEK, Kürt ulusunun kendi geleceğini özgürce tayin hakkının gerçekleştirilmesi için mücadele eder. Bu koşulların sağlanmasıdurumunda, kurt halkının bağımsızlık, konfederasyon, federasyon ve diğer çözümlerden birini özgürce seçebilmesi için referanduma gitmeyi öncelikli temel görev kabul eder. Böylesi koşullarda da partimiz, diğer biçimlere karşı olduğu için değil, sorunun adil ve kalıcı bir çözümü için bağımsız demokratik bir cumhuriyetin savunucusu olur.

PADEK, insanların özgürce örgütlenip düşüncelerini yaymalarını, barış ve mutluluk içinde yaşamalarını, tüm politikaların ana amacı olarak benimser.

PADEK, ulusal güçler arasındaki sorunların görüşmeler yoluyla çözülmesinden yanadır ve bu güçler arasında meydana gelebilecek çatışmalara karşı çıkar.

PADEK, Kürdistan ulusal kurtuluş mücadelesinde yer alan yurtsever güçlerin katılacakları ulusal demokratik birliklerin kurulması gerektiğine inanır ve bu yolda üzerine düşen görevleri yerine getirmeye çalışır.

PADEK, yakın ve uzun erimli amaçlarına varmak için, yaşanan sürecin gereklerine uygun değişik politik mücadele biçim ve araçlarının kullanılmasının meşruluğuna inanır.

PADEK, kendisi dahil, illegal çalışmayı sürdürmek zorunda bırakılan Kürdistanlı parti ve örgütlerin açık çalışma olanaklarına kavuşmaları için mücadele eder.

PADEK, Kürdistan ve Türkiye demokratik güçlerinin mücadele birlik ve dayanışmasını savunur; uluslararası alanda, yeni sömürgeciliğe, emperyalizme, yayılmacılığa ve saldırganlığa, silahlanmaya, faşizme, ırkçılığa, gericiliğe karşı verilen mücadeleyi destekler; sosyalist, devrimci, demokrat, ilerici, humanist, kadın hakları savunucusu ve çevreci güçlerle birlik ve dayanışma içinde olur.

PADEK, sosyalizm için bugün yürüttüğü politik ve düşünsel mücadeleyi, bağımsız demokratik Kürdistan'ın kuruluşundan sonra da sosyo-ekonomik, politik, düşünsel ve kültürel olarak sürdürecektir. Partimiz, sosyalizmin teorik ve pratik deneyimlerinden yararlanarak kendi toplumumuzun koşullarınca biçimlendirilecek bir sosyalizmi emeği ile geçinen tüm Kürdistanlıların ortak çaba ve katılımıyla demokratik yol ve yöntemlerle gerçekleştirme inanç ve düşüncesindedir.

PADEK, Kürdistan'da tarihi süreç boyunca başgösteren şanlı direniş ve ayaklanmaların devamı ve mirasçısıdır. Beş parti ve örgüt tarafından 1996 yılında kurulan Kürdistan Birleşik Sosyalist Partisi’nin (PYSK), başta örgütsel sorunlar olmak üzere yüzyüze bulunduğu sorunları ortak bir zeminde çözememesinden dolayı Temmuz 1998’de dağılmasından sonra, büyük çoğunluğu Kürdistan Birleşik Halk Partisi (YEKBÛN) kökeninden gelenler tarafından 1998 sonlarında Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Platformu (PADEK) adıyla kurulan ve 1999'ün ikinci yarısında yapılan 2. Kongre’de Kürdistan Özgürlük ve Demokrasi Partisi (PADEK) adını alan partimiz, Kürdistan'da ulusal demokratik ve sosyalist hareketin birikim ve deneyimlerinden yararlanan yeni bir yapılanmanın ifadesidir.

Güncel politik istemler

PADEK, Türkiye ve Kuzey Kürdistan düzeyindeki genel demokratikleşme girişim ve çabalarının yanında, Kürt ve Kürdistan sorunuyla doğrudan ilgili aşağıdaki güncel politik istemlerin gerçekleştirilmesi için mücadele eder:

- Kürtçe radyo-TV, basın-yayın ve eğitim-öğretimin önündeki engellerin kaldırılması.

-Şehir, köy ve mezralara Kürtçe isimlerinin verilmesi ve çocuklara Kürtçe isim vermenin önündeki fiili ve yasal engellerin ortadan kaldırılması.

- Kürdistan´daki askeri operasyonlara, yerinde infazlara, "faili meçhul" cinayetlere, köy ve mezraların yakılıp yıkılmasına veya boşaltılıp köylülerin göçe zorlanmalarına son verilmesi.

- Baskı ve zulmün birer aracı durumunda olan bölge valiliği, özel ordu, özel tim, köy koruculuğu ve benzeri kurum ve örgütlenmelerin kaldırılması, kontrgerillanın Kürdistan´dan çekilerek dağıtılması.

- Tüm politik tutukluların koşulsuz özgürlüklerine kavuşması, yurt dışına politik nedenlerle gitmek zorunda kalanların ülkelerine özgürce dönmelerinin önündeki engellerin kaldırılması.

- Çalışmalarını illegal sürdürmek zorunda bırakılan Kürdistan ve Türkiyeli parti ve örgütlere açık ve özgür çalışma olanaklarının sağlanması. Ulusal kökeni ne olursa olsun herkesin kendi ulusal kimliğiyle siyasal parti kurma hakkı başta olmak üzere düşünce ve örgütlenme özgürlüğü önündeki tüm engellerin kaldırılması.

- Kürdistan’da yakılıp yıkılan 3000´i aşkın köy, mezra, kasaba gibi yerleşim alanlarının devlet tarafından tekrar inşa edilmesi ve göçetmek zorunda bırakılan insanlara tazminat ödenerek yurtlarına özgürce dönebilmelerinin sağlanması.

- Kürdistan´da ekonomik yaşamı yeniden canlandırmak için yöresel kaynakların belli bir kotaya göre gerçekçi bir biçimde kullanılması, sürdürülebilir kalkınma anlayışının benimsenerek yöre halkının ilgili süreçlere aktif katılımının sağlanması.

Temel politik dönüşümler

PADEK, bir yandan güncel ve temel politikistem ve dönüşümlerin günümüze ilişkin gereklerini yerine getirme mücadelesini sürdürürken, diğer yandan da referandumda Kürdistan demokratik cumhuriyetinin kabul edilmesi durumunda, ister hükümette ister muhalefette olsun, şu temel köklü politik dönüşümler için mücadele eder:

Demokrasi ve kurumlaşma

Bağımsız demokratik Kürdistan cumhuriyetinde, yasama, yürütme ve yargıdan oluşan kuvvetler ayırımı ilkesini titizlikle korumak. Vatandaşların doğrudan katılımı ve denetimi ilkesine dayanan, militarizm ve darbeciliğin her türünü dışlayan halka karşı devleti kutsamayan demokratik çoğulcu parlamenter bir sistem kurmak. Açıklık ilkesini temel almak.

Cumhuriyetin en yüksek yasama organı olan parlamentoyu demokratik yoldan tüm partilerin ve tek tek bireylerin serbestçe katılacakları genel, eşit, gizli oy ve açık sayım esasına dayanan tek dereceli seçim sistemiyle oluşturmak. Demokratik bir anayasa hazırlamak. Seçimlerle oluşturulacak yerel meclisleri, eğitim, kültür, sağlık, güvenlik ve benzeri alanlarda geniş yetkilere sahip kılmak. Ülkenin ve ulusun geleceğini ilgilendiren temel sorunlarda halkoylamasına başvurmayı bir genel ilke haline getirmek.

Görev ve yetkileri yasalarla belirlenen Kürdistan ordusu ve polis örgütünü kurmak.

Demokratik hak ve özgürlükler

Kişi hak ve özgürlüklerini güvence altına almak. Irk, dil, cins, din, mezhep ayırımı gözetilmeksizin Kürdistan’da yaşayan her yurttaın düşünce, söz, örgütlenme, basın-yayın, toplantı, gösteri ve yürüyüş hak ve özgürlüğüne sahip olmasını sağlamak. Seyahat, haberleşme ve konut dokunulmazlığını yasal güvence altına almak. işkencenin her türünü yasaklamak.

Hukukun üstünlüğü ilkesine bağlı olarak Kürdistan’da yaşayan herkesin din ve inanç özgürlüğünü, ibadet serbestisini yasal güvence altına almak, din ve mezhep ayırımcılığını yasaklamak.

Ulusal kimliğine, dinine, cinsiyetine, politik düşüncesine bakılmaksızın her Kürdistan vatandaına, 18 yaşında seçme ve seçilme hakkını tanımak.

Ekonomik ve sosyal haklar

Yeraltı ve yerüstü zenginlik kaynaklarını, kalkınma ve halkın refahı için kullanmak. Adil bir vergi sistemi uygulamak. Gelir dağılımındaki dengesizliklerle mücadele etmek. Tüm çalışanlara sendika kurma ve sendika seçme, toplu sözleşme, genel ve siyasi grev hakkı tanımak; onların işyeri yönetimi ve denetiminde söz ve karar sahibi olmalarını sağlamak. Genel sağlık sigortasını sağlamaya çalışmak. 8 saatlik çalışma süresini yasal güvence altına almak. Eşit işe eşit ücret ilkesini yaşama geçirmek.

Ulusal kurtuluş mücadelesinde şehit olanların ailelerini devletin güvencesi altına almak ve çalışamayacak durumda olan gazilere maaş bağlamak. Kimsesiz ve bakıma muhtaç olanları, yaşlı, bedensel engelli ve yetimleri devletin güvencesi altına almak. Halkın iş, beslenme, konut, sağlık ve eğitim gibi temel sorunlarının çözümüne öncelik veren bir politika izlemek. Sağlığa zararlı kimyasal maddelerin tarımda ve yiyecek maddelerinde kullanılmasını yasaklamak.

Kadın hak ve özgürlükleri

Kadınların erkeklerle siyasal, ekonomik ve toplumsal eşitliğini sağlamaya çalışmak ve bunu, anayasal güvence altına almak. Kadının aşağılanmasına, şiddete maruz kalmasına ve cinsel sömürüye karşı mücadele etmek. Başlık parasına son vermek. Ana sağlığı ve kadınların kendi bedenleri üzerinde karar haklarını güvence altına almak. Çocuk bakımının, kadının sosyal ve ekonomik faaliyetleri önünde engel olmaktan çıkarılması yönünde bir politika izlemek.

Gençlik hak ve özgürlükleri

Gençliğin fiziksel ve ruhsal gelişmesine, örgütlenmesine, spor etkinliklerine, eğitim ve öğretim sorunlarının çözümüne ağırlık vermek. Gençliğin siyasal ve toplumsal yaşama etkin katılımını sağlamaya çalışmak, bunun için önlemler almak.

Çocuk hak ve özgürlükleri

16 yaşından küçük olanların çalıştırılmalarını yasaklamak. Çocuklara yönelik şiddet uygulamalarının önüne geçmeye çalışmak. Çocuk haklarını gözetleyecek kurumları oluşturmak ve bu konuda uluslararası çocuk hakları sözleşmelerine uymak.

Dil, eğitim, sanat ve kültür

Kürdistan’da birincil resmi dil olarak Kürtçe’nin bütün lehçelerinin serbestçe gelişmesine olanak tanımak. Bir yörede Kürtçenin hangi lehçesi çoğunluk tarafından konuşuluyorsa, o lehçeyi birincil kabul ederek eğitim ve yayın olanaklarını sağlanmaya çalışmak.

Halkımızın dili, kültürü, sanatı, tarihi ve edebiyatının demokratik ve çağdaş bir içerikle geliştirilmesine yönelik bireysel ve kurumsal çabaları desteklemek. Temel eğitimi zorunlu ve parasız hale getirmek. Üniversitelerin özerkliğini garanti altına almak. Toplumda okuma-yazma oranının yükseltilmesine çalışmak.

Ulusallaştırma

Sömürgecilerden kalan bütün kurum ve kuruluşları, üretme çiftlikleri, posta-telefon-telgraf kurumları, askeri üs ve tesisler, demiryolları, maden işletmeleri ve enerji kaynakları gibi yerleri, ulusal ekonominin gelişme ihtiyaçlarını ve ülkenin çıkarlarını gözönünde bulundurarak, uluslararası ortaklıklar da dahil, uygun yol ve yöntemlerle yönetmek ve ulusallaştırmanın gerekli olduğu durumlarda bunu ulusal ve uluslararası yasal düzenlemelere göre yapmak.

Ulusal ekonomiyi kurma ve geliştirme

Ulusal ekonominin ve kalkınmanın temeli olarak sanayiyi, bölgelerin özelliklerini de gözönünde bulundurarak gerçekçi bir plan ve program çerçevesinde, ülke genelinde yaygınlaştırmaya çalışmak. Sürdürülebilir kalkınma anlayışını her alanda temel almak.Küçük ve orta çaplı girişimcileri, kredi, pazarlama, teknik donanım ve benzeri olanaklarla desteklemek. Ülke ekonomisinin gelişimi için gerekli yabancı sermaye ve yatırımları karşılıklı yarar esasına göre sağlamak.

Toprak ve tarım reformu

Kamu malı toprakları, üretme çiftliklerini, hazine ve vakıf arazilerini, gerçekçi bir toprak ve tarım reformu çerçevesinde topraksız ve az topraklı köylülere belli bir yasal çerçevede dağıtmak veya kooperatif mülkiyeti olarak işletmek.

Köylüler arasında kooperatifçiliği teşvik etmek. Köylüye uygun koşullarla kredi, tohumluk, tarım araçları, gübre, zirai ilaçlar vs. sağlamaya çalışmak.

Modern tarım ve hayvancılık tekniklerinin geliştirilmesinde teşvik edici bir politika izlemek. Meraları tüm köylülerin yararına sunmak. Hayvan ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması için gerekli altyapıyı oluşturmaya çalışmak.

Tarihi ve doğal zenginliklerin korunması

Tarihi ve doğal zenginliklerin korunması ve onarılması için gerekli önlemleri almak ve bu alanda halkın eğitilmesi çalışmalarına ağırlık vermek. Ulusal ve uluslararası düzeyde önemli bir sorun haline gelen tarihi eser kaçakçılığı ve çevre kirliliğine karşı mücadele etmek.

Ulusal topluluklar

Günümüze kadar uğradıkları baskı, zulüm ve katliamlar nedeniyle topraklarını terketmek zorunda kalan Ermeni, Asuri-Süryani ve Yahudi ulusal topluluklarından geri dönenlerin ve bugün Kürdistan'da yaşayan Asuri-Süryani, Ermeni, Arap ve Türk gibi ulusal toplulukların ulusal ve demokratik haklarını güvence altına almak. Çoğunluk teşkil ettikleri yerlerde kendilerini özgürce yönetme hakkını tanımak.

Dış politika

Bağımsız bir dış politika izlemek. Dış politikada, eşit ve karşılıklı çıkarlara dayanan işbirliği, yardımlaşma, dayanışma, içişlerine karışmama, ulusal egemenlik, barış ve dostluğu esas alan ilkeleri temel almak. Ulusların kendi geleceklerini özgürce tayin hakkı ilkesine bağlı, özgürlük, barış, demokrasi, kadın hakları savunucusu ve çevreci güç ve hareketlerle dostluk ve dayanışmayı geliştirmek.

Kürdistan’ın diğer parçalarıyla ilişkiler

Kürt ulusunun kendi geleceğini özgürce tayin hakkı demek, aynı zamanda bütün parçaların bağımsız bir devlet çatısı altında birleşme hakkı anlamına gelir. Bağımsız birleşik Kürdistan, çok özgün bir gelişme olmadığı sürece, somut olarak, Kürdistan'ın birden fazla parçasının kurtulması halinde gündeme gelebilir. Bu inaçtan hareketle partimiz, şimdiye kadar olduğu gibi bundan sonra da, diğer parçalardaki ulusal kurtuluş mücadelesini destekler.

Partimiz, diğer parçalardaki yurtsever örgütlerle karşılıklı dayanışma ve işbirliği politikası izler; her dönemde bunun uygun biçim, yöntem ve araçlarınının yaratılması için çalışır.

Türkiye ve dış ülkelerdeki Kürtler

Kürdistan’da yüzyıllardır uygulanan sömürgeci politikalar sonucu olarak milyonlarla ifade edilen bir Kürt nüfusu Türkiye'nin çeşitli bölgelerine yerleşmiş bulunuyor. Uygulanan baskı, zulüm ve zorla göç ettirme politikası sonucu 1980 ve 1990'lı yıllarda göç, önceki yıllara göre daha da gelişti.

Partimiz, Kürt nüfusunun Kürdistan'a geri dönmesini sağlamak için gerçekçi, uzun vadeli ve etkin bir politikanın gereğine inanır. Partimiz, Türkiye'deki Kürtlerin temel insani ve ulusal haklarını güvence altına alan uluslararası hukuk ışığında ulusal hak ve özgürlüklerine kavuşmaları için etkin mücadele eder.

Partimiz; Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan yaklaşık yarım milyon Kürt başta olmak üzere, Ortadoğu ve dünyanın değişik ülkelerine dağılmış bulunan Kürtlerin, bu ülkelerde kültürel ve demokratik haklar için verdikleri mücadeleyi destekler, bu konuda görev ve sorumluluklarını yerine getirmeye çalışır.

Türkiyeli demokratik güçlerle ilişkiler

Türkiye'deki demokrasi mücadelesinin, Kürt halkını ve ulusal demokratik güçleri dolaysız etkileyen bir sorun olduğunun bilincinde olan partimiz, bu mücadelenin başarısı için üzerine düşen görev ve sorumlulukları kararlılıkla yerine getirir ve bu çerçevede Türkiye sosyalist, devrimci, demokrat ve Kürt sorununda duyarlı diğer muhalefet güçleriyle birlik ve dayanışmanın gereğine inanır.

26-11-2001